Gefermenteerde Rode Rijstpoeder
Diverse studies bevestigen de werkzaamheid van gefermenteerde rode rijst in het verlagen van het cholesterolniveau. Met name wordt een daling met 10 tot 25% van het slechte LDL- en totaal cholesterol vastgesteld. Ook wordt een beperkt effect tegen hoge bloeddruk vastgesteld.
Extracten van gefermenteerde rode rijst, soms ook RYR genoemd, naar de Engelse benaming red yeast rice, of Hong Qy of Angkak, worden vaak voorgesteld als een natuurlijk en onschadelijk alternatief voor cholesterolverlagende geneesmiddelen. Ze worden als voedingssupplement verkocht in bio winkels, drogisten en op internet onder merknamen zoals Arkocaps, Pharma-Nord en Purasana, maar ook in apotheken met de merknamen Arterin, Staticoncept en Artechol.
Rode gist rijst is inderdaad een natuurlijk cholesterolverlagend product, maar het is niet onschadelijk. Daarom wil Test-Aankoop voedingssupplementen op basis van gefermenteerde rode rijst als geneesmiddel laten registreren. Dat zou betekenen dat de samenstelling van die supplementen wordt gecontroleerd, dat er een bijsluiter met uitleg over eventuele nevenwerkingen wordt afgeleverd én dat het alleen op voorschrift van een arts mag verkocht worden.
De Amerikaanse warenautoriteit Food and Drug Administration heeft al langer beslist dat voedingssupplementen op basis van gefermenteerde rode rijst moeten onderworpen worden aan de geneesmiddelenwetgeving.
Rode gist rijst ontstaat door rijst te laten fermenteren met de schimmel Monascus purpureus. Het wordt in de Aziatische keuken gebruikt om voedingsproducten te kleuren, zoals pasta, Pekingeend en rijstwijn. Rode gefermenteerde rijst heeft niets te maken met de langkorrelige rijstsoort uit Thailand, die qua vorm lijkt op zilvervliesrijst, maar een rodere kleur heeft.
Extracten op basis van rode gist rijst worden in de traditionele Chinese geneeskunde en ook meer en meer bij ons, gebruikt als een natuurlijk middel om de spijsvertering en de bloedsomloop te verbeteren en als cholesterolverlagend middel.
Extracten op basis van rode gist rijst bevat monacoline K, een stof die qua samenstelling en werking vergelijkbaar is met lovastatine. Dat is een cholesterolverlagend geneesmiddel, een zogenaamde statine. Lovastatine was de eerste statine die op de markt kwam, maar is intussen grotendeels verdrongen door krachtiger statines zoals simvastatine, Zocor, en atorvastatine, Lipitor. In België is lovastatine niet op de markt. Volgens de Europese warenautoriteit EFSA is een dagelijkse inname van 10 milligram Monacoline K nodig om het gewenste effect te bereiken. Volgens het EFSA moeten voor supplementen met monacoline K dezelfde voorzorgsmaatregelen gelden als voor het geneesmiddelen die lovastatine bevatten.
Supplementen op basis van gefermenteerde rode rijst zijn niet gestandaardiseerd: de hoeveelheid actieve stof kan in verschillende preparaten variëren en kan ongezond hoog zijn. Uit een analyse van vijftien supplementen op basis van rode rijst-gist door Test Aankoop blijkt dat de werkelijke hoeveelheid monacoline K vaak afwijkt van wat aangegeven is op de verpakking.
Als gevolg van het fermentatieproces worden nog andere stoffen gevormd, waaronder citrinine. Citrinine is giftig voor nieren en lever en moet bij de productie van gefermenteerde rode rijst supplementen zoveel mogelijk beperkt worden. Uit onderzoek blijkt dat supplementen op basis van rode gist rijst soms te hoge dosissen citrinine bevatten.
Producten op basis van gefermenteerde rode rijst kunnen dezelfde nevenwerkingen hebben als statines, onder andere spierpijn, spierafbraak, leverproblemen en nierbeschadiging. Deze bijwerkingen zijn eerder zeldzaam en komen vooral voor bij hoge dosissen statines en in combinatie met bepaalde andere geneesmiddelen. Er zijn, ook in België, gevallen gemeld van spierpijn en spierbeschadiging en van leverproblemen bij mensen die een voedingssupplement op basis van rode gist rijst namen.
Slechts één van de door Test Aankoop onderzochte supplementen vermeldt de eventuele neveneffecten of risico’s wanneer het wordt gecombineerd met een cholesterolverlagende behandeling of met pompelmoes.
Voedingssupplementen op basis van rode gist rijst mogen niet gecombineerd worden met een behandeling met een statine wegens het risico van overdosering en spierbeschadiging. Ze mogen evenmin gebruikt worden in combinatie met geneesmiddelen zoals ciclosporine, hiv protease-remmers, fibraten, nicotinezuur en ezetimibe.
Voedingssupplementen op basis van rode gist rijst mogen niet gebruikt worden door mensen die eerder een behandeling met statines niet verdroegen.
Voedingssupplementen op basis van rode gist rijst mogen niet gebruikt worden in combinatie met pompelmoes (fruit of sap) omdat dit het effect kan versterken.
Net als statines worden voedingssupplementen op basis van rode gist rijst afgeraden voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.
Ook alle andere voorzorgsmaatregelen die gelden voor statines, gelden eveneens voor supplementen op basis van rode gist rijst (bijvoorbeeld matig alcohol drinken).
Rode gistrijst helpt bij het verlagen van het cholesterolgehalte. Omdat cholesterol vooral ’s nachts in de lever wordt aangemaakt, is het advies om rode gist rijst in te nemen voordat je gaat slapen zodat je maximaal kunt profiteren van de effecten.
Waarom geen rode rijst gist boven 70 jaar? Rode gist rijst kan complicaties opleveren bij ouderen boven de 70 jaar. Dit komt omdat het een hoog gehalte aan monacolinen bevat, dat kan op elkaar inwerken met andere medicijnen. Het is daarom altijd raadzaam eerst te overleggen met je arts voordat je het voedingssupplement neemt.
Advies: Rode gist rijst is dus niet voor iedereen geschikt. Laat je adviseren door een plantheelkundige of orthomoleculaire arts. En LET OP! de kwaliteit van het product dat je koopt. Als je geen statines verdraagt, zal je ook de rode gist rijst niet verdragen.